انواع طلاق

انواع طلاق در ایران | شرایط و چگونگی انواع طلاق در قانون ایران

طلاق، واژه‌ای که تا کنون توانسته کانون بسیاری از خانواده‌ها را همانند یک زلزله ده ریشتری با خاک یکسان کند. واژه‌ای که زندگی بسیاری از انسان‌ها را در طول تاریخ دچار دگرگونی کرده. طلاق تنها یک واژه است و مفهوم آن جدایی است. مفهومی که برای بسیاری از انسان‌ها قابل هضم نیست. انواع طلاق و مراحل طلاق با یکدیگر ممکن است تفاوت داشته باشند، اما در نهایت جدایی راه دو انسان است که تصمیم گرفته بودند یک زندگی مشترک را تجربه کنند. جدایی شاید ویران شدن آرزوهایی باشند که برای آن تلاش می‌کردید. اما واقعا ممکن است یک زوج تحت شرایطی قرار بگیرند که تمام این‌ها را به جان بخرند و زندگی مشترک خودشان را به پایان برسانند. اما واقعا چرا؟

علل عمده طلاق در بین زوجین ایرانی چه چیز‌هایی هستند؟

جامعه‌شناسان علل مختلف طلاق در زوجین را بررسی کرده‌اند و به یک جامعیت رسیده‌اند. آنها بر این باور هستند که علل مختلف طلاق را می‌توان به این شکل بیان کرد:

  • بیماری روحی و روانی قابل استناد
  • بی‌کاری و مشکلات مالی
  • وجود مشکلات جنسی و زناشویی به هر نوع
  • ازدواج به زور و اجبار
  • تفاوت و تضاد فاحش در زندگی مشترک
  • تفاوت‌ فرهنگی
  • عدم تفاهم دو طرفه و توافق اخلاقی
  • ناسازگاری و عدم سازش یکی از رفین
  • سوء رفتار و بد اخلاقی
  • ازدواج دوم
  • دخالت اقوام یا آشنایان در زندگی مشترک
  • اختلاف سن زیاد و غیر متعارف
  • عدم حضور عشق و علاقه در زندگی
  • خشونت
  • شک و سوءظن
  • اعتیاد به مواد مخدر
  • عدم شناخت و درک متقبل

این‌ها علل اصلی جدایی به شما می‌آیند، اما ممکن است تعریف هر کس از علت طلاق خود متفاوت باشد. برای مثال سوء رفتار و بد اخلاقی ممکن است برای هر کس تعریفی متفاوت داشته باشد. در نتیجه همین‌جا است که قانون وارد می‌شود و اختلاف را حل می‌کند.

زمانی که طلاق و جدایی به مرحله اجرا برسد، باید از مراکز قضایی اقدام شود. از این باب انواع طلاق را باید بررسی کرد و باید دانست که مراحل طلاق به چه شکل طی می‌شوند.

طلاق رجعی چیست؟

انواع طلاق کدام هستند؟

بر اساس ماده‌ی ‌۱۱۴۳ قانون مدنی ایران، طلاق دو نوع مختلف دارد: طلاق رجعی و طلاق بائن

۱- طلاق رجعی از جمله انواع طلاق

طلاق رجعی یکی از انواع طلاق است که در آن مرد در مدت عده فرصت دارد که دوباره به همسر خود بازگردد. زمانی که در این حین به همسر سابق خود مجدد رجوع کند، می‌تواند بدون جاری شدن مجدد صیغه عقد، با همسر خود زندگی کند.

زمانی که یکی از طرفین برای طلاق به مراکز قضایی مراجعه می‌کنند، در صورتی که وضعیت آنها شامل حال طلاق بائن نشود، طلاق آنها رجعی قلم‌داد خواهد شد. در این حین بر اساس مصالحه طرفین و یا هر عملی که باعث شود این دو دعوا را کنار بگذارند و مجدد به یکدیگر علاقه قلبی پیدا کنند، باعث می‌شود تا مجددا از منظر قانون و شرع زن و شوهر خطاب شوند. این عمل ممکن است یک ابراز علاقه ساده از جانب یکی از طرفین و پذیرش طرف دیگر باشد.

  • عده چیست؟

عده به مدت زمانی گفته می‌شود که زن بعد از طلاق رجعی نمی‌تواند ازدواج کند. در این مدت مرد و زن به یکدیگر حرام می‌باشند اما اگر قصد برگشت به زندگی خود را پیدا کنند، بدون نیاز به جاری شدن مجدد صیغه محرمیت، می‌توانند مجدد کنار یکدیگر به عنوان زن و شوهر قانونی زندگی کنند.

در مدت عده که سه ماه و ده روز بعد از جاری شدن صیغه طلاق است، مرد باید به زن سابق خود نفقه پرداخت کند. حتی در اسلام توصیه می‌شود که در مدت عده زن را از خانه بیرون نکرده و کنار یکدیگر زندگی کنند. دلیل منطقی وجود عده اول این است که اگر زن پیش از طلاق باردار شده باشد، تکلیف آن فرزند و پدر او مشخص شود. دلیل دوم این است که شاید در این مدت مرد یا زن پشیمان شوند و تصمیم بگیرند که برای بار دوم به پیوند مقدس ازدواج پایبند شوند. جالب است بدانید در مدت عده اگر یکی از زوجین فوت کند، دیگری از آن ارث خواهد برد.

در رشدتو بخوانید  مشکلات فرزندان طلاق در آینده چیست؟ چگونه این مشکلات را برطرف کنیم؟

۲- طلاق بائن یکی از موارد انواع طلاق

طلاق بائن یکی دیگر از انواع طلاق است که مراحل طلاق بائن نیز مشابه نوع رجعی است، با این تفاوت که دیگر به هیچ وجه طرفین نمی‌توانند به یکدیگر رجوع کرده و مجددا ازدواج کنند. حال باید دانست که چه مواردی شامل طلاق بائن می‌شوند؟ بر اساس  ماده‌ی ۱۱۴۵ قانون مدنی موارد زیر طلاق بائن تلقی می‌شوند:

  • طلاق زن باکره

زمانی که در دوران عقد و یا حتی بعد از ازدواج جدایی در شرایط ایجاد شود که روابط زناشویی هنوز شکل نگرفته‌اند و زن باکره است، طلاق بائن خواهد بود و مرد حق رجعت نخواهد داشت. یکی از مراحل طلاق زن باکره مراجعه به پزشکی قانونی برای تایید بکارت زن است. اگر بر اساس قانون ثابت شود که زن باکره بوده، دیگر زمان عده وجود نخواهد داشت و مرد مهریه کمتری نسبت به مهریه قرار شده را باید پرداخت کند. به این ترتیب زن دقیقا بعد از جاری شدن صیغه طلاق می‌تواند مجدد عقد دیگری شود.

  • طلاق گرفتن از زن یائسه

یکی از مهم‌ترین دلایل نگه‌ داشتن عده، تکلیف بارداری احتمالی زن است. زن نیز در سنین بین ۴۵ تا ۵۵ سال معمولا یائسه شده و دیگر توان بارداری نخواهد داشت. در این مورد نیز عده برقرار نشده و طلاق از نوع بائن خواهد بود.

  • طلاق خلع و مبارات دائم تحت شرایطی که زن رجوع به عوض نکند

طلاق خلع و مبارات یکی دیگر از انواع طلاق است که مراحل طلاق در این نوع جدایی کمی تفاوت دارد. طلاق خلع زمانی صورت می‌گیرد که زن به شوهر خود تنفر داشته باشد و به هیچ وجه نمی‌خواهد اجازه رجوع را به شوهر خودش بدهد. از این رو مقداری مال به شوهر خود می‌بخشد تا اجازه رجوع را از او سلب نماید.

این مال می‌تواند قسمتی از مهریه خودش باشد. البته در مورد طلاق خلع مرد حتی می‌تواند طلب مالی بیش از مهریه زن را نیز بکند تا حق رجعت را به زن ببخشد. به این معنا که علاوه بر بخشش مهریه، زن باید در صورت طلب کردن مرد، مبلغی بیشتر نیز به مرد ببخشد تا او دیگر اجازه رجوع نداشته باشد.

طلاق مبارات یکی دیگر از انواع طلاق بائن است که شباهت زیادی به خلع دارد. در طلاق مبارات هم مرد به زن و هم زن به مرد تنفر دارند و دیگر میلی به ادامه زندگی مشترک ندارند. در این حالت زمانی که هر دو مایل به ترک زندگی مشترک باشند نیز می‌توانند طلاق را بائن اعلام کرده و اجازه رجوع مرد را سلب نمایند. در این حالت نیز زن باید مالی را به مرد بپردازد، با این تفاوت که مرد بیش از بخشش مهریه نمی‌تواند طلب مال بیشتری را کند. این بدین دلیل است که مرد نیز مایل به ادامه این زندگی نیست.

  • سه طلاقه کردن

یکی از انواع طلاق، به زبان عامیانه همان سه طلاقه کردن است. سه طلاقه کردن بدین معنا است که یک مرد همسر خود را سه بار طلاق داده و هر بار رجوع کرده باشد. در مورد طلاق آخر دیگر حق رجوع از مرد ساقط شده و دیگر مرد نمی‌تواند به همسر سابق خود رجوع کند. در این حالت زن می‌تواند با یک مرد دیگر ازدواج کند.

در رشدتو بخوانید  آیا طلاق گرفتن راه مناسبی است؟ | طلاق، یک تصمیم سرنوشت‌ساز

البته اگر زن پس از سه بار جدایی و ازدواج با یک مرد دیگر مجددا طلاق بگیرد، می‌تواند به شوهر اول خود دوباره بازگردد. در غیر این صورت حتی با عقد دائم نیز نمی‌تواند مجدد به همسر اول خود بازگردد.

  • عسر و حرج زن

بر اساس قانون مرد در هر زمان می‌تواند همسر خود را طلاق دهد. برای اینکه زن بتواند از همسر خود طلاق بگیرد یا باید وکالت محضری داشته باشد یا قاضی را قانع کند که در عسر و حرج است. عسر و حرج به معنای سختی و دشواری بوده و یعنی زن آنقدر تحت فشار است که قادر به ادامه زندگی با همسر خودش نیست. در صورتی که بتواند چنین موضوعی را ثابت کند، می‌تواند طلاق او طلاق بائن و بدون رجوع باشد.

البته در مورد طلاق محضری نیز باید به این موضوع اشاره کرد که حق طلاق باید در محضرخانه رسمی کشور به زن منتقل شود. بعضی اوقات مرد در سند ازدواج حق طلاق را به همسر خود می‌بخشد که این اصلا سندیت قانونی ندارد. از طرف دیگر باید دانست که حق طلاق از جانب خداوند متعال به مرد واگذار شده و انسان هیچ حقی را نمی‌تواند از خود ساقط کند. برای مثال حق حیات که از جانب خدا بوده و انسان نمی‌تواند این حق را ساقط کند. در نتیجه حق طلاق نیز حق مرد بوده و تنها می‌تواند به صورت موقت آن را به همسر خودش ببخشد. از این رو حتی در حین مراحل طلاق مرد می‌تواند از انتقال حق خود سر باز بزند و حق را مجددا از آن خود کند. مهم‌ترین مساله در اینجا تعریف کامل عسر و حرج است.

عسر و حرج شامل چه مواردی می‌شود؟

عسر و حرج شامل چه مواردی می‌شود؟

۱ . اولین مورد عسر و حرج این است که مرد زندگی را بیش از شش ماه متوالی ترک کرده باشد. البته اگر مرد در مدت سال بیش از ۹ ماه به صورت غیر متوالی نیز همسر خود را ترک کرده باشد، زن می‌تواند به صورت غیابی اقدام به طلاق بائن کند.

  1. اگر مرد به بیش از ۵ سال زندانی محکوم شود زن در همان لحظه می‌توان اقدام به طلاق کند.
  2. خشونت، سوء رفتار و ضرب و شتم از جانب همسر نیز می‌تواند منجر به طلاق بائن شود.
  3. اعتیاد مرد به مواد مخدر یا مشروبات اللکی در صورت اثبات شدن از نظر قانونی می‌تواند دلیلی بر عسر و حرج باشد.
  4. ابتلای مرد به یک بیماری سخت که درمان آن غیر ممکن یا بسیار بعید باشد. در چنین حالتی نیز زن می‌تواند طلاق بگیرد.

در نهایت باید گفت که طلاق از منظر دین و جامعه عملی بسیار منفور تلفی می‌شود. شاید زمانی که یک زوج قصد طلاق پیدا کنند، اکثر اطرافیان آنها تلاش کنند تا از این تصمیم بازگردند. اما گاهی در برخی موارد طلاق گرفتن و جدا شدن از این زندگی مشترک بهتر از یک زندگی بدون تعهد است. اما با این حال طلاق را باید راه حل آخر دانست و پیش از آن برای نجات زندگی مشترک تلاش کرد.

 

منابع:

https://www.chetor.com/42928-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82/

http://ikhedmat.com/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%86-%D8%B1%D8%AC%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%A6%D9%86/

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *